Interview Ittai De Vree

Geen middelbaar diploma en 27 jaar. Ittai De Vree bewijst dat wilskracht je ver kan krijgen.

«Ik had geen zin om te schrijven over lifestyle in Mechelen»

 Ittai De Vree studeerde twee jaar geleden af als journalist aan de Lessius Hogeschool Mechelen, toen nog de  Katholieke Hogeschool Mechelen. Met een aangeboren panaché voor onderzoeksjournalistiek verdiepte hij zich in het extreemrechtse milieu en trok met 8000 van deze rechtse rakkers door de straten van Berlijn. Een portret van een erg eigenzinnige journalist die zonder middelbaar diploma zijn weg vond in de journalistiek.

 Ittai, je bent dertig jaar maar studeerde pas twee jaar geleden af. Waarom ben je zo laat begonnen aan je studies?

"Om te beginnen heb ik nooit mijn middelbare studies afgemaakt. Voor ik aan de opleiding journalistiek begon heb ik jarenlang gewerkt in de haven en als uitzendkracht. De laatste zeven jaar waren in het het Universitair Ziekenhuis Antwerpen bij het intern transport waar ik windels, pampes kak en pis van het ene labo naar het andere transporteerde.”

"Het feit dat ik geen diploma had speelde me geen parten tot mijn baas op pensioen ging. Ze zochten namelijk iemand mét een diploma om hem op te volgen. Dat was een erg frustrerend moment voor mij, omdat minder capabele mensen de job kregen enkel omdat ze een middelbaar diploma hadden. Toen drong het tot me door waarom een diploma belangrijk was.”

Was het moeilijk om zonder middelbaar diploma aan een bachelor opleiding te beginnen?
"Omdat ik geen middelbaar diploma had, moest ik een ingangsexamen doen.  Een mooi gevolg van de Bologna-akkoorden dat iedereen de kans geeft om toch te studeren. Tijdens de opleiding had ik enkel moeite met Frans, maar dat kwam omdat ik toen al jaren geen Frans meer had gesproken.”

Waarom koos je voor journalistiek?
"Goh, de richting sprak me enorm hard aan. De website infowars.com van Alex Jones was een grote bron van inspiratie, ook al flirtte hij vaak met complottheorieën. Ik wou gewoon doen wat hij deed: serieuze onderzoeksjournalistiek.”


Naam

Woonplaats

Leeftijd

Werk

Muziek

Type journalist

Ittai De Vree

Antwerpen

30

Videoproducer

Techno

 

Onderzoeksjournalist

Studenten journalistiek op Lessius Mechelen dragen tijdens hun opleiding bij aan het online nieuwsmedium Supo, waar de nadruk de voorbije jaren vooral lag op lifestyle. Was dat te rijmen met jouw interesses?
"Neen, absoluut niet. Ik ben vaak keihard in aanvaring gekomen met de docenten, omdat ik geen zin had om over lifestyle in Mechelen te schrijven. Maar ondanks mijn rebellerend gedrag kon ik wel op respect en steun rekenen.”

Je hebt stage gedaan bij De Wereld Morgen, een medium met een overwegend links signatuur. Had je het daar moeilijk mee?
"Neen, De Wereld Morgen was voor mij de uitgelezen plek om stage te doen. Ik was me toen al twee jaar aan het verdiepen in het extreemrechtse milieu en zij gaven mij de kans om mijn onderzoeksstuk te publiceren. Het was een van de weinige stageplaatsen waar een platform werd gegeven aan onderzoeksjournalistiek.”

Wat was de aanzet om je te verdiepen in extreemrechts?
"Wel, na bijna twee jaar undercover in het extreemrechtse milieu te vertoeven, besefte ik dat de media erg stereotiep schreef over aanhangers van extreemrechtse ideologieën. Door die mannen en vrouwen aan het woord te laten heb ik een inzicht gekregen in hun leefwereld.”

“Hoewel ik een waardeoordeel over hen heb, begrijp ik hun beweegredenen wel. Wat veel van die extreemrechtse rakkers zeggen is fout, maar zij willen niet noodzakelijk een slechtere samenleving. Ze extrapoleren gewoon de problemen van hun beperkte leefwereld naar de maatschappij, dus in hun betoog zit er wel een grote oprechtheid.”

Zo’n onderzoeksstuk is niet zonder gevaren, kreeg je steun vanuit de school of was je op jezelf aangewezen?
"De steun vanuit de school was miniem, maar ik verwachtte die ook niet. Wim Van Den Eynden, de VRT-journalist die de documentaire bracht over de graaicultuur in Limburg, heeft mij wel langs de zijlijn bijgestaan. Een keer per week belde ik een uur met hem om te bespreken hoe ik die extreemrechtse millitanten best in beeld moest brengen en hoe ik een undercoverreportage het beste aanpakte. Het is mede dankzij hem dat ik een grote lijst aan contacten heb.”

 

Nieuwsgierigheid is een aangeboren eigenschap die je niet kan leren op school

Je bent uiteindelijk drie jaar bijna elke dag bezig geweest met dit dossier. Welke herinnering is je het meeste bijgebleven?
"Ongetwijfeld de extreemrechtse betogingen in Berlijn. Ik ben toen meegegaan met het Nieuw Solidaristisch Alternatief dat zich had aangesloten met het extreem-rechtse Vrije Kameraden. Ze waren in in totaal met zo’n 8000 man. Toen ook meer dan 20.000 anti-facistische tegenbetogers kwamen opdagen werd het angstaanjagend. Ook al waren de extreemrechtse aanhangers in de minderheid, ze gaven geen krimp. Gelukkig is iedereen zonder bloedvergieten uit elkaar gegaan.”


"Ik heb toen beseft dat extreem-rechts nu veel gevaarlijker is dan vroeger. Skinheads hadden in België tijdens de jaren ‘80 meer aanhang, omdat ze een zekere voeling hadden met veel jongeren toen. Nu zijn ze gereduceerd tot een marginaal fenomeen. In Duitsland hebben ze zich aangepast aan de zeitgeist. Voormalige skinheads in Duitsland hebben bijvoorbeeld de subcultuur van extreemlinkse anarchisten overgenomen. Het machtsbloc bijvoorbeeld is een tactiek waar mensen zich bij betogingen volledig in het zwart hullen en vervolgens als één blok de straat optrekken om daarna anoniem in de massa op te gaan. Deze tactiek was jarenlang het signatuur van extreemlinkse betogers, maar is nu ook het handelsmerk van extreemrechtse bewegingen in Duitsland.”

Je werkte bij Telefacts, een veelbegeerde werkplek. Was het moeilijk om daar binnen te geraken?
“Met enkel een diploma van de school zou het moeilijk geweest zijn, maar door naast het school met journalistiek bezig te zijn kon ik uitpakken met rijk portfolio. Ze apprecieerde vooral mijn enthousiasme.”

Hoever staat het onderwijs en de praktijk van elkaar?
"Die vraag is niet makkelijk te beantwoorden omdat je verschillende soorten journalistiek hebt. Bij bepaalde docenten op Lessius Mechelen word je klaargestoomd voor televisie, terwijl andere docenten zich meer richten op regionale journalistiek. Lessius Mechelen zou wel wat meer nadruk mogen leggen op onderzoeksjournalistiek, maar langs de andere kant heb je daar ook een nieuwsgierigheid voor nodig die je niet kan aanleren.”

 Bedankt voor het interview, Ittai.

 Vincent Buyssens